Marcial Valladares Núñez ( En Galicia humorística, n° 10 [30-5-1888], p.300 ) “Os dous ratos”

Solitario n’un muiño certo rato,

Fariña e grao comendo sin mandato,

Ordenou (porque soio s’aburria)

Burcar entr’os parentes, compañía.

Ó monte saeu, pois moi caladiño

E outro rato atopou, tan flacuchiño,

Qu’entendeu o pasaba malamente.

Saudárons’entreambos cortésmente

E di logo o d’o muíño:-“Parentólo,

Ja ves que gordo estou como un carólo!

Ti andas coa barriga sempre lasa;

Eu vivo cal señor n’a süa casa,

Fago o que me dá a gana, non traballo

E ti dórmes d’o monte entr’o gasgallo.

Vente comigo, juntos viviremos

E, juntos n’o meu muiño brincaremos”.

-“Falas bén, parentólo, lle contesta.

Iría mais c’o jués non quéro festa.”

-“Anda, vente, o d’o muiño lle replica,

Qu’ali nadie á ajejarme se dedica”

Botan a andar os dous moi falangueiros

E, d’o muiño ó que tocan os lindeiros,

Dill’o gordo ó d’o monte -“Entra ti diante”

-“Non, non, ti qu’eres d’a casa habitante”

Entra o gordo n’a casa conocida;

Pró estaba o jués e pescam’o enseguida.

O d’afóra ós chilidos escapou

E dijo, ó qu’en seguro s’atopou:

-“¡Porreta! Vale mais flaco n’o mato,

Que gordo metido n’o c…. d’o gato.”

Po-l-a recoleución

Luis Amado Carballo ( El Pueblo Gallego, 25-7-1924 ) “A carón do Atlántico”

Hai lóstregos de esperanza

na lonxitú do mar

e comenza a alborada

nun céltico cantar.

A belida GALICIA

durmida nas súas magias

pon un ronsel de pirata

na inquedanza das augas.

Na súa misa lírica

leva o Santo Graal

e comulga con sol

no templo do aserán.

Os seus ollos chorosos

contemplan o camiño

que trazan as estrelas

en branco remuiño.

E a nosa santa TERRA

magoada de penares

escoita a canción brava

que balbordan os mares.

Soñando no futuro,

esquecendo o presente.

Leva no seu ollar

a lumeira do abrente.

Os roxos aturuxos

acenderon no lonxe,

lumeiradas de sangue

nos cabezos dos montes.

Camiña de vagar

unha estrela viaxeira

e na conca da ría

bebe o sangue da TERRA.

O mar salaia néboa

que vèn chamar as portas

e para a nosa patria

de amor pide unha esmola.

Caeron as súas verjas

nas nosas mans aguadas

co exilio melancólico

das rosas esfolladas.

Nevou na nosa alma

seu ollar bizantino

e a súa roiba voz

tornáramos meninos.

E pola corredoira,

ían entre as silveiras

as escumas de lúa

como tépedas breixas.

Hai lóstregos de esperanza

na lonxitú do mar

e comenza a alborada

nunca céltico cantar.

Aquilino Iglesia Alvariño ( Cómaros verdes, 1947 ) “Olas salgadas”

Na mar, olas salgadas, cabeleiras

verdenevadas, ledas coma o vidro

liso, suave e frío, ou vento duro.

Cobras de lentos lombos, olas, ondas

cara s tódal-as praias. Escaleras

de lúa en carriola, rebrilando.

Lirios sin sangue da non doce aquel.

Lúas novas en bercios, lavas de puro

dun sol inda doncel, garrido e forte

coma o dos vellos poemas do Helesponto[1].

Velahí redes a mar, a mar primeira,

navegada de noites e de ventos,

sin naufraxios non ledos argonautas,

terrible de inocencia, corte e bela.

En doces brazos de auga adormecida,

a terra, sin ninguén, leda e vizosa,

nun silencio de espacios infinitos

e un revóo sotil de abelaiñas.

[1] Antiguo nome do estreito dos Dardanelos. Se pensamos que a cidade máis importante destaca parte é Troia, podemos dicir que se quere referir ós poemas homéricos, especialmente á Odisea, como poema ou canto do mar.

Fermín Bouza-Brey ( Seitura, 1955 ) “Agarimo”

As mans como navíos,

asulcan teu cabelo,

mar que se escacha en fíos

na frente sete-estrelo.

Sob as douradas olas

o corazón moiña,

e enfoulas as almas tolas

a infinida fariña.

O misterioso goce,

que sofre o espirito lene,

relampa no teu doce

ollar para-selene.

Dun recanto do ceo
meu amor estreleiro,

pra pousar no teu seo,

prisa un bico luceiro.

E, alcendendo a candea
da venturanza mina,

canta a boa serea:

-“Acariña, acariña…”.